کاشت سیب زمینی

کاشت صحیح سیب زمینی باعث جوانه‌زنی سریع و یکنواختی محصول می‌شود، که هر دو مورد تحت تأثیر شرایط غده بذری و خاک هستند. شرایط غده بذری برای کاشت سیب زمینی به مرحله فیزیولوژیکی غده‌ها، اندازه و وضعیت فیزیولوژیکی آن‌ها بستگی دارد. شرایط خاک نیز تحت تأثیر ساختمان خاک، میزان رطوبت و دما قرار دارد. با تنظیم عمق کاشت، می‌توان کاشت سیب‌زمینی را با شرایط موجود رطوبت و دما سازگار کرد. فاصله و روش کاشت سیب زمینی نیز به عوامل زراعی و تجربیات محلی بستگی دارد.

اهمیت کاشت سیب زمینی

کاشت سیب زمینی به طور صحیح باعث می‌شود:

• جوانه‌زنی سریع‌تر انجام شود.
• یکنواختی محصول حفظ شود.

جوانه‌زنی سریع

جوانه‌های سیب‌زمینی قبل از خروج از خاک در معرض بیماری‌ها و آفات گوناگون قرار دارند. شرایط رشد مناسب، جوانه‌زنی را تسریع کرده و مدت‌زمان مواجهه جوانه‌ها با خطر را کاهش می‌دهد. این امر باعث کاهش پوسیدگی غده‌های بذری و کاهش تلفات محصول می‌شود.

یکنواختی محصول

یکنواختی محصول به یکنواختی جوانه‌زنی و رشد گیاه بستگی دارد. محصول یکنواخت، کارهای زراعی مانند خاک‌دهی پای بوته، آبیاری، سم‌پاشی و برداشت را آسان‌تر می‌کند. یکنواختی رشد گیاه به‌ویژه در تولید غده‌های بذری اهمیت زیادی دارد. شناسایی ظاهری گیاهان بیمار در شرایطی که گیاهان در مراحل مختلف رشد باشند یا به‌صورت نامنظم توزیع شده باشند، دشوار خواهد بود.

جوانه‌زنی سیب‌زمینی

غده‌هایی که در مرحله فیزیولوژیکی بهینه و تحت شرایط رشد مطلوب کاشته می‌شوند، به‌سرعت جوانه می‌زنند. تا زمانی که شاخ‌وبرگ کافی برای انجام فتوسنتز تشکیل شود، گیاه از مواد مغذی ذخیره‌شده در غده بذری تغذیه می‌کند. پس از آن، ریشه‌ها وظیفه تأمین آب و مواد مغذی از خاک را بر عهده می‌گیرند.

شرایط لازم برای جوانه‌زنی

جوانه‌زنی پس از کاشت سیب زمینی تحت تأثیر شرایط زیر قرار دارد:

• غده بذری
• خاک

غده بذری

شرایط غده بذری. شرایط غده بذری تحت تأثیر مرحله فیزیولوژیکی غده‌ها، اندازه آن‌ها و شرایط فیزیکی قرار دارد.

مرحله فیزیولوژیکی. مرحله جوانه‌زنی چندگانه بهترین مرحله برای کاشت سیب زمینی است، زیرا باعث ایجاد جوانه‌های متعدد و ساقه‌های قوی می‌شود. سن فیزیولوژیکی تحت تأثیر شرایط ذخیره‌سازی قرار دارد. ذخیره‌سازی در نور پخش‌شده یک روش خوب برای بدست آوردن غده‌های بذری با جوانه‌های سبز و پرقدرت است که به‌سرعت و به‌طور یکنواخت جوانه می‌زنند.

اگر فقط غده‌هایی با جوانه‌های انتهایی در دسترس باشند، حذف جوانه‌های انتهایی باعث تحریک تشکیل جوانه‌های متعدد می‌شود و منجر به تولید چندین ساقه برای هر گیاه خواهد شد.

اندازه غده. گیاه در حال جوانه‌زنی از مواد مغذی تأمین‌شده توسط غده بذری تغذیه می‌کند تا نیاز اولیه خود را برطرف کند. بنابراین، غده باید به اندازه کافی بزرگ باشد تا این تقاضای اولیه را تأمین کند، به‌ویژه زمانی که عوامل دیگری برای جوانه‌زنی خوب وجود نداشته باشند. غده‌های بزرگ‌تر برای جبران شرایط نامساعد رشد یا آسیب‌های ناشی از یخ‌زدگی عملکرد بهتری دارند.

غده‌ها معمولاً بر اساس وزن به فروش می‌رسند، اما کاشت سیب زمینی با غده‌های بزرگ‌تر هزینه‌بر است. در اکثر موارد، یک غده متوسط (حدود 50 گرم) برای رشد مناسب کافی است.

در شرایط رشد مناسب، غده‌های بزرگ ممکن است به قطعاتی تقسیم شوند، به طوری که هر قطعه حداقل یک “چشم” (یا جوانه) داشته باشد. با این حال، برش غده‌ها برای تولید غده‌های بذری توصیه نمی‌شود، زیرا خطر انتقال ویروس‌ها و باکتری‌ها وجود دارد. هنگام کاشت غده‌های بذری برش‌خورده، باید دقت ویژه‌ای به عمل آورد تا از پوسیدگی غده‌ها جلوگیری شود و جوانه‌زنی به‌طور سریع و یکنواخت انجام شود.

وضعیت فیزیکی غده‌ها. غده ها و جوانه های سیب زمینی به آسیب مکانیکی حساس اند. در حین جابه‌جایی، حمل و نقل و کاشت سیب زمینی ، ممکن است جوانه‌ها شکسته شوند که این امر می‌تواند به آسیب غده‌ها و پوسیدگی غده‌ها منجر شود. این آسیب‌ها می‌توانند باعث جوانه‌زنی غیر یکنواخت شوند و در نتیجه، رشد گیاه تحت تأثیر قرار گیرد. مراقبت‌های مکانیکی نادرست در هنگام جابه‌جایی و کاشت سیب زمینی می‌تواند باعث شروع این مشکلات و کاهش کیفیت جوانه‌زنی شود.

خاک

وضعیت خاک. شرایط خاک تحت تأثیر ساختمان خاک، رطوبت و دمای خاک قرار دارد.

ساختمان خاک. خاک باید نرم و بدون لایه‌های فشرده باشد که مانع نفوذ ریشه‌ها شوند. لایه‌های فشرده همچنین زهکشی آب را محدود می‌کنند. کلوخ و سنگ‌ها تماس ریشه‌ها با خاک را کاهش می‌دهند، باعث تغییر شکل غده‌های در حال رشد می‌شوند و در طول کاشت، مراقبت از محصول و برداشت به غده‌ها آسیب می‌رسانند.

رطوبت خاک. گیاه سیب‌زمینی برای جوانه‌زنی و رشد به رطوبت کافی در خاک نیاز دارد. غده بذری باید تماس مناسبی با خاک مرطوب داشته باشد. با این حال، رطوبت زیاد باعث کاهش تهویه خاک و در نتیجه بر رشد ریشه‌ها، استولون‌ها و غده‌ها تأثیر منفی می‌گذارد. با تنظیم عمق کاشت، می‌توان کاشت سیب‌زمینی را با شرایط موجود رطوبت سازگار کرد.

دمای خاک. دماي خاک بر سرعت رشد جوانه‌ها و جوانه‌زني تأثير می‌گذارد؛ خاک‌های خنک (زیر ۱۵ درجه سانتی‌گراد) باعث تأخیر در جوانه‌زنی می‌شوند، در حالی که خاک‌های گرم جوانه‌زنی را تحریک می‌کنند. دمای بالای خاک (دمای شبانه بالای ۲۰ درجه سانتی‌گراد) ممکن است مانع از تشکیل غده‌ها شود. همانند رطوبت خاک، با تنظیم عمق کاشت می‌توان کشت سیب‌زمینی را با شرایط دمایی موجود سازگار کرد.

آماده سازی خاک

سیب‌زمینی به خاکی با ساختار مناسب، نرم و بدون لایه‌های فشرده نیاز دارد. این امر موجب می‌شود که تهویه کافی فراهم شود و ریشه‌ها به راحتی بتوانند به داخل خاک نفوذ کنند، در نتیجه رشد بهتر گیاه و تشکیل غده‌های سالم تضمین می‌شود.

• اکسیژن برای قسمت‌های زیرزمینی گیاه
• نگهداری رطوبت
• تخلیه آب اضافی

بدین ترتیب، خاک مناسب باعث می‌شود که:

• رشد خوب ریشه‌ها، استولون‌ها و غده‌ها امکان‌پذیر شود.
• تولید غده‌های خوش‌فرم صورت گیرد.

علاوه بر این، ساختمان خاک بر مدیریت محصول به‌ویژه در مراحل کاشت و برداشت تأثیر می‌گذارد.

آماده‌سازی خاک با انتخاب یک مزرعه مناسب آغاز می‌شود که باید نه سنگی باشد، نه زهکشی ضعیف داشته باشد، و نه خاک‌های سنگین رسی که باعث تشکیل کلوخ شوند. برای جلوگیری از فشرده شدن خاک و تشکیل کلوخ، از ورود به زمین زمانی که خاک مرطوب است خودداری کنید. ماشین‌آلات سنگین و ادوات کشاورزی خاک را فشرده کرده و لایه‌های غیرقابل نفوذ ایجاد می‌کنند.

هر بار که خاک جابجا می‌شود، رطوبت خود را از دست می‌دهد. بنابراین، تعداد عملیات خاکی را کاهش دهید، به‌ویژه در شرایط خشک. در خاک‌های ریزدانه، تعداد بیش از حد عملیات خاکی می‌تواند منجر به سله بستن سطح خاک، فرسایش و خشک شدن سریع شود.

عمق کاشت

زمانی که خاک سرد و خشک است، کاشت عمیق انجام دهید و بعداً ارتفاع پشته را کاهش دهید. زمانی که خاک گرم و مرطوب است، کاشت عمیق انجام دهید و تهویه خوب را اجرا کنید.

عوامل اضافی: کاشت عمیق از غده در برابر آلودگی به بیماری‌ها و آفات، مانند بلایت دیررس و پشه غده سیب‌زمینی محافظت می‌کند. همچنین، کاشت عمیق از سبز شدن غده‌ها جلوگیری می‌کند.

کاشت سطحی به کاهش عفونت‌ها توسط بیماری‌هایی که در خاک زنده می‌مانند، کمک می‌کند. همچنین، کاشت سطحی برداشت را تسهیل می‌کند.

غده‌های بزرگ‌تر به کاشت عمیق‌تر نسبت به غده‌های کوچک‌تر سازگاری بیشتری دارند. در برخی شرایط، کاشت سطحی به‌دنبال پشته‌سازی بالا می‌تواند روش خوبی برای تنظیم عمق کاشت باشد.

یکنواختی عمق کاشت بر یکنواختی جوانه‌زنی تأثیر می‌گذارد. به هر حال باید به تجربیاتی که در منطقه انجام شده است نیز توجه داشت.

فاصله کاشت

فاصله‌های کاشت روی ردیف‌ها و بین ردیف‌ها با توجه به موارد زیر تعیین می‌شوند:

فاصله بین ردیف‌ها بستگی به روش‌های محلی کاشت، ادوات موجود و ویژگی‌های رشدی واریته دارد.

فاصله زیاد بین ردیف‌ها:

• فضای بیشتری برای پشته‌ فراهم می‌کند؛
• از آسیب به گیاهان، ریشه‌ها و غده‌ها در حین کشت جلوگیری می‌کند؛
• سرکشی کردن به بوته ها را برای وارسی و حذف بوته های بیمار یا علف های هرز تسهیل می‌کند.

فاصله باریک بین ردیف‌ها:

• اطمینان از رسیدن آب آبیاری به تمام ریشه‌ها
• افزایش بهره‌وری در استفاده از زمین، نور، آب و مواد مغذی

فاصله روی ردیف‌ها: چون فاصله بین ردیف‌ها تحت تأثیر عوامل مدیریت محصول تعیین می‌شود، تراکم محصول مورد نظر می‌تواند با فاصله‌ گیاهان روی ردیف تنظیم شود. برای یک تراکم محصول مشخص، فاصله زیاد بین ردیف‌ها می‌تواند با فاصله کوتاه‌تر گیاهان روی ردیف جبران شود و بالعکس.

بسته به نوع دستگاه سیب زمینی کار که از شرکت سبزدشت انتخاب می کنید امکان کاشت سیب زمینی با فاصله بین ردیف 40، 50، 75، 80 و 90 سانتی متر فراهم خواهد شد پس در زمان انتخاب دستگاه کاشت سیب زمینی، به فاصله کاشت که می خواهید سیب زمینی را بکارید توجه کنید و دستگاه را متناسب با خواسته خود تهیه کنید.

دستگاه سیب زمینی کار AB2 ، سیب زمینی کار کودکار AB2-F ، دستگاه سیب زمینی کار AB4 ، دستگاه سیب زمینی کار کودکار AB4-F با فاصله بین ردیف 75 سانتی متر و فاصله روی ردیف از 10 تا 28 سانتی متر

دستگاه سیب زمینی کار انگشتی AF2 با فاصله بین ردیف 75 سانتی متر و فاصله روی ردیف از 14 تا 36 سانتی متر

دستگاه سیب زمینی کار AB2-D50، دستگاه سیب زمینی کار کودکار AB2-F-D50 ، دستگاه سیب زمینی کار AB4-D50 و دستگاه سیب زمینی کار کودکار AB4-F-D50 با فاصله بین ردیف 40، 50 سانتی متر و فاصله روی ردیف از 12.5 تا 37 سانتی متر

دستگاه سیب زمینی کار AB2-90 و دستگاه سیب زمینی کار کودکار AB2-F-90 با فاصله بین ردیف 80، 90 سانتی متر و فاصله روی ردیف از 10 تا 26 سانتی متر

دستگاه سیب زمینی کار پرومکس SP2 ، دستگاه سیب زمینی کار کودکار پرومکس SP2-F با فاصله بین ردیف 75، 80، 90 سانتی متر و فاصله روی ردیف از 10 تا 40 سانتی متر

روش های کاشت

تجربه محلی روش‌های کاشت را تعیین می‌کند، از جمله استفاده از کود و سموم دفع آفات.

کاشت به‌صورت دستی:

می‌توان غده‌های بذری را در جوی ها یا پشته‌ها کاشت.

کاشت در جوی ها:

برای ایجاد جوی ها از بیل‌ها، کج‌بیل‌ها، گاوآهن‌ها یا پشته‌سازها استفاده کنید. کود را در کف جوی با خاک مخلوط کنید تا از سوختن جوانه‌ها و ریشه‌ها جلوگیری شود. غده‌های بذری را در کف جوی قرار داده و سپس آن‌ها را با خاک بپوشانید.

کاشت در پشته‌ها:

غده‌های بذری را در کنار یا در مرکز پشته‌ها قرار دهید.

کاشت مکانیزه:

کاشت مکانیزه، چه نیمه‌اتوماتیک باشد و چه اتوماتیک، به طور همزمان جویها و پشته ها را آماده می‌کند، غده‌های بذری را قرار می‌دهد و گاهی اوقات کود را نیز اضافه می‌کند و سپس غده‌ها را با خاک می‌پوشاند.

کارایی کاشت مکانیزه به عوامل زیر بستگی دارد:

• نوع ماشین‌آلات
• توانایی کاربر تراکتور و دستگاه
• مساحت منطقه کشت
• شیب زمین
• کیفیت آماده‌سازی خاک
• یکنواختی اندازه غده‌های بذری